Sabels voor de helden van Doggersbank

Verscheidene doden lagen nog levend verbrand op het dek. Op andere plaatsen met bloed en verminkte ledematen tegen de boorden geslagen. Een voortdurend gekerm en gejammer tussendeks van de zwaar gewonden die niet meteen geholpen konden worden. Deze indringende beschrijving gaf Carel Hendrik Ver Huell van de aanblik aan boord van het schip Argo onmiddellijk na afloop van de slag bij Doggersbank.

De zeeslag

In de ochtend van zondag 5 augustus 1781 troffen een Engelse en een Nederlandse vloot elkaar bij de Doggersbank, een ondiepte in de Noordzee ten noordwesten van Nederland. De hele ochtend bestookten zeven Engelse en zeven Nederlandse linieschepen elkaar. Aan Nederlandse zijde vielen 123 doden en ongeveer 400 gewonden, waarvan een groot aantal in de dagen na de slag overleed. Aan Engelse zijde vielen 108 doden en 339 gewonden.

Het probleem van stadhouder Willem V

Als admiraal-generaal was stadhouder Willem V de hoogste verantwoordelijke voor de vloot van de Republiek. Maar het optreden van de vloot was tot die augustusdag niet erg overtuigend geweest. Bijna zonder slag of stoot hadden de Engelsen honderden Nederlandse koopvaardijschepen buitgemaakt en verschillende kolonies van de VOC en de WIC bezet. En daar kwam nog bij dat Willem V een Engelse moeder had …

Beloningen aan de helden van Doggersbank

Het standvastige optreden van de vloot bij Doggersbank bood kansen. Willem V overlaadde de ‘helden van Doggersbank’ met medailles, bevorderingen en andere eerbewijzen. En alle opvarenden van de vloot kregen twee maanden extra gage.

De belangrijkste officieren van de vloot ontvingen ook nog een eresabel met het opschrift ACTIE VAN DOGGERSBANK 5 AUGUSTUS 1781. In het totaal leverde de Haagse zwaardveger Abraham Scheurleer 18 sabels voor 31 gulden en 10 stuivers per stuk.

Korte duur

Maar het plan van Willem V werkte maar kort. Nog geen twee maanden later verscheen in alle steden van de Republiek het anonieme pamflet Aan het Volk van Nederland, een oproep om het dictatoriale bewind van de stadhouder omver te werpen. En tot overmaat van ramp was kort daarvoor het schip de Prins Willem zonder enige aanleiding voor de kust van Texel op een zandbank gelopen en vergaan. Voor tegenstanders van de stadhouder stond die gebeurtenis symbool voor de teloorgang van de Republiek onder stadhouder Willem V.

De sabels die stadhouder Willem V in 1781 aan de helden van Doggersbank schonk, worden tot de fraaiste onderscheidingen van de Republiek der Verenigde Nederlanden gerekend.

Met dank aan Tim Streefkerk, conservator van het Scheepvaartmuseum Amsterdam. In het Jaarboek van de Vereniging Oranje-Nassau verschijnt van hem een artikel over de Doggersbanksabel.