Dokter Bax
Dit verhaal valt onder de categorie:
na 1945 (heden)
Dokter Bax
Vandaag is het precies 65 jaar geleden dat hij overleed. Dokter Bax. In kleine kring geldt hij als een beroemdheid en wordt zijn naam met ontzag uitgesproken. Maar wie was deze dokter Bax? En waar heeft hij zijn faam aan te danken?
Officier van gezondheid
Willem Frederik Bax werd op 5 januari 1891 in Haarlemmerliede geboren. Na zijn middelbare school ging hij in Amsterdam geneeskunde studeren. Maar in mei 1912 werd hij ingeloot voor militaire dienst. Hij mocht zijn studie afmaken op voorwaarde dat hij daarna als officier van gezondheid in dienst trad van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger.
Eind 1918 vertrok Willem Frederik Bax inderdaad naar Nederlands-Indië. Maar al na 2 jaar keerde hij vanwege zijn gezondheid terug naar Nederland. Na 6 jaar dienst als legerarts werd hem eervol ontslag verleend. Van 1927 tot 1952 werkte dr. Bax als gemeentelijk kinderarts in Amsterdam. Hij overleed op 70 jarige leeftijd op 26 mei 1961.
Fan
Al tijdens zijn middelbare schooltijd was Willem Frederik Bax een fervent verzamelaar van ridderorden en onderscheidingen. En na zijn terugkeer in Nederland onderhield hij een geregelde briefwisseling met instellingen die onderscheidingen uitgaven of verzamelden. Bijna als een hedendaagse fan schreef hij ridders van de Militaire Willems-Orde aan. Hij verzamelde foto’s, handtekeningen en krantenknipsels en bewaarde die in grote plakboeken. En in een enkel geval maakte hij aftekeningen van hun ordetekenen.
Grondlegger en autoriteit
Vanaf de jaren ’30 publiceerde dr. Bax verschillende werken over ridderorden en onderscheidingen, waaronder een standaardwerk over militaire decoraties. Daarvoor ontving hij een gouden beloningsmedaille. Een paar jaar geleden verscheen van het werk nog een geïllustreerde heruitgave. Ook verzorgde Bax de historische inleiding op het boek over de Militaire Willems-Orde, dat in 1940 bij het 125-jarig bestaan van de orde verscheen.
Vanaf 1946 onderhield Bax zeer intensieve contacten met de secretaris van de Kanselarij der Nederlandse Orden, Jan Albert van Zelm van Eldik. Van Zelm van Eldik wilde een ordemuseum inrichten. Bax beschikte over de kennis van ridderorden en onderscheidingen die Van Zelm van Eldik hard nodig had, maar op dat moment nog niet had. En dr. Bax was ten volle bereid om die te delen. Nadat het museum in 1954 inderdaad zijn deuren had geopend, ontving Bax de Museummedaille.
Van Zelm van Eldik zou zijn mentor en leermeester nooit vergeten. Toen hij in 2003 zijn standaardwerk over Nederlandse ridderorden publiceerde, nam hij een foto van Bax op waarbij hij hem omschreef als “een hartelijk man, steeds vol belangstelling [ … ] een leermeester op wiens kennis nimmer een vergeefs beroep werd gedaan”.
© de tekening van de hand van dr. Bax en zijn Museummedaille bevinden zich in een particuliere verzameling.
Dit verhaal is gekoppeld aan deze onderscheiding:
