Schaatsen in de oorlog
Dit verhaal valt onder de categorie:
Civiel
Er zijn maar weinig Nederlanders die de tweede rijkstaal machtig zijn. Maar als het over rayonhoofden gaat die bij elkaar komen, over de ‘tocht der tochten’ of over it giet oan dan weten veel mensen wat er bedoeld wordt.
Elfstedentocht
Op zaterdag 2 januari 1909 gingen om 10 voor half zes in de ochtend in Dokkum 22 rijders van start voor de allereerste Elfstedentocht. Twee weken later werd de Vereniging De Friesche Elf Steden opgericht. Die organiseerde daarna nog 14 tochten. De tot op dit moment laatste tocht vond plaats op zaterdag 4 januari 1997.
Wedstrijd en prestatietocht
Om de Elfstedentocht te mogen rijden moet je lid zijn van de Vereniging De Friesche Elf Steden. Al vanaf 1909 bestaat de tocht uit een wedstrijd én een prestatietocht. Elke deelnemer die binnen de gestelde tijd de tocht voltooit én onderweg alle stempels van de controleposten heeft verzameld, ontvangt het Elfstedenkruisje. Het kruis werd ontworpen door de bekende Nederlandse sportpionier Pim Mulier.
Jhr. de Brandeler
In de oorlogsjaren werd de Elfstedentocht twee maal verreden, op donderdag 6 februari 1941 en op donderdag 22 januari 1942. Beide keren was de Leidse Jhr. Willem Carel Salomon van den Brandeler van de partij. Hij was 19 jaar oud toen hij om 06.31 uur in de ochtend in Leeuwarden aan de toertocht begon. Met zijn controlekaart kunnen we hem prima volgen: om 07.52 was hij in Dokkum en om 12.50 in Harlingen. ’s Middags om 14.43 bereikte hij Bolsward, om 15.40 was hij in Workum en om 16.33 in Hindelopen. Toen hij om 17.31 Stavoren bereikte was het al donker. Het ging verder naar Sloten, waar hij om 19.53 aankwam en daarna IJlst om 20,54 en Sneek om 21.24. Om vier minuten voor elf was Van den Brandeler weer terug in Leeuwarden. Bijna 17 uur had hij over de tocht gedaan. Het jaar daarop ging het een stuk sneller: binnen 14 uur.
De beide Elfstedenkruisjes, de controlekaarten en andere documenten die herinneren aan de schaatstochten van Jhr. Van der Brandeler bleven lang in de familie bewaard. Binnenkort worden ze bij Heritage Auctions in IJsselstein geveild.
Dit verhaal is gekoppeld aan deze onderscheiding:
