Het moet een grote verrassing zijn geweest toen archeologen het graf openden van hertog Vespasiano Gonzaga. De hertog lag begraven in een kapel van de Beata Vergine Incoronata-kerk in Sabbioneta, een klein stadje in Noord Italië. Die kerk had hij zelf laten bouwen.
In Habsburgse dienst
Vespasiano Gonzaga (1531-1591) was een telg uit een zijtak van het huis Gonzaga. Op 15-jarige leeftijd werd hij naar het hof van de Habsburgse keizer Karel V gezonden, waar hij schildknaap werd van Filips, de oudste zoon van de keizer. Vespasiano en de kroonprins raakten goed bevriend en zouden dat hun hele leven lang blijven. Ook nadat Filips II zijn vader in 1555 was opgevolgd. In dienst van Filips II vocht Vespasiano tegen de Fransen en tegen de pauselijke troepen en bestuurde hij later als onderkoning Valencia en Navarra.
Sabbioneta, de ideale stad
In 1578 keerde Vespasiano voorgoed terug naar Italië. Daar werkte hij aan de verwezenlijking van zijn grote droom: hij wilde van het voorouderlijke slot Sabbioneta een ideale stad maken, een ‘klein Athene’. In de Po-vlakte verrezen grote vestingwerken en daarbinnen straten aangelegd in een rasterpatroon. Vespasiano liet er paleizen bouwen, een kunstzaal en een theater. En de Beata Vergine Incoronata-kerk, zijn eigen grafkerk. Na zijn overlijden in 1591 bleef Sabbioneta bijna ongewijzigd intact.
Een vorstelijke beloning
In 1585 nam Filips II zijn vertrouweling op als ridder in de Orde van het Gulden Vlies. Als Vliesridder moet hij het gouden ordeteken in de vorm van een ramsvacht met trots hebben gedragen. Maar niet alleen bij leven. Want dat was wat de verbaasde archeologen aantroffen, toen zij op 4 juli 1988 het graf van de hertog openden. Het vocht in de bodem had alle grafgiften volledig verteerd. Alleen het gouden juweel van de Orde van het Gulden Vlies bleef bewaard. Tegenwoordig is het unieke16de-eeuwse ordeteken een topstuk van het Museo del Ducato, dat schuin tegenover de laatste rustplaats van Vespasiano Gonzaga ligt.
Voor Vespasiano Gonzaga was de vorstelijke beloning zo belangrijk dat hij de gouden ramsvacht om de hals droeg toen hij werd begraven. Trouw aan zijn vorst tot in de dood. En daarna!!